Bu güzel açılımları olan bir soru. Öncelikle döve döve çözelim.
Rafta kitapların yerlerini 1'den 8'e numaralandıralım. Matematik kitapları yanyana gelmeyecekse, bu kitaplar hangi numaralı raflara konabilir? Mesela 1,2,4 ya da 3,6,7 olmaz. Bunlardan kaç tane olduğunu bulmak çok kolay değil, ama sayılar yeterince küçük olduğu için teker teker yazarak hesaplayabiliriz (küçükten büyüğe sırayla giderek sistemli olabiliriz):
1,3,51,3,61,3,71,3,81,4,61,4,71,4,81,5,71,5,81,6,82,4,62,4,72,4,82,5,72,5,82,6,83,5,73,5,83,6,84,6,8
Bunlardan 20 tane olduğuunu bulduktan sonra gerisi kolay. Bu üç sıraya matematik kitapları 3! farklı şekilde yerleştirilebilir, geriye kalan 5 sıraya da fizik kitapları 5! farklı şekilde yerleştirilebilir. Yani kitapları 20×6×120=14400 farklı şekilde rafa dizebiliriz.
Sorunun can alıcı noktası teker teker yazarak bulduğumuz 20 durumun kaç tane olduğunu genel olarak hesaplamak. Yani aynı soru 4 matematik kitabı 10 fizik kitabı diye sorulsaydı ne yapacaktık? Elle hesaplamak olacak iş değil. Bu oldukça eğlenceli bir soru. O yüzden hemen soruyorum.